Fundacja Wisławy Szymborskiej przedstawiła listę nominacji oraz laureatów Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za najlepsze tłumaczenie na język polski podczas konferencji prasowej, która odbyła się w czwartek 7 maja w Pałacu Potockich w Krakowie. Na konferencji obecni byli: członek kapituły Nagrody Paweł Mackiewicz, kurator Festiwalu Miłosza Szymon Kloska, menedżer ds. Art Brandingu ERGO Hestii Janusz Heller, zastępczyni Dyrektorki ds. Programowych KBF Nina Gabryś-Janowska, reprezentanci partnerów Fundacji oraz media i miłośnicy poezji. W imieniu Zarządu Fundacji głos zabrał Michał Rusinek.
Nagroda za najlepszy zagraniczny tom poetycki tłumaczony na język polski przyznawana jest co dwa lata. Tegorocznymi laureatami Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tłumaczenie wydane w latach 2024-2025 zostali Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka za tom Zurita (Lokator, 2025).
Kapituła Nagrody im. Wisławy Szymborskiej postanowiła w 2026 roku nagrodzić wybitnego chilijskiego poetę Raúla Zuritę jako twórcę gruntownego, dwustustronicowego autorskiego wyboru wierszy – pod intymnym tytułem Zurita – wydanego w ubiegłym roku staraniem Wydawnictwa Lokator, a przygotowanego przez Martę Eloy Cichocką, tłumaczkę, poetkę, literaturoznawczynię, profesorkę Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Ta niezwykła książka łączy wszystkie wymienione wątki i tematy, poczynając od wojskowego zamachu stanu przeprowadzonego w 1973 roku przez Augusta Pinocheta – Raúl Zurita miał wtedy 23 lata – i prawie dwóch dekad krwawych, brutalnych rządów wojskowej junty generała. Będąc książką o Chile, udręczonym kraju, jego prześladowanych, mordowanych obywatelach, „Zurita” jest jednocześnie książką o wewnętrznym i zupełnie jawnym oporze, o niezgodzie na zło, wysiłku jego przezwyciężania – tak o tegorocznych laureatach za najlepsze tłumaczenie tomu na język polski mówił Paweł Mackiewicz, członek kapituły Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.
Raúl Zurita (ur. w 1950 r. w Santiago) – chilijski poeta, zaliczany do najwybitniejszych poetów hiszpańskojęzycznych. Laureat wielu nagród literackich, m.in. Premio Nacional de Literatura (2000), Premio Iberoamericano de Poesía Pablo Neruda (2016) i Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana (2020). Od dawna pozostaje jednym z istotniejszych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla. Przez lata wykładał gościnnie na wielu prestiżowych i opiniotwórczych uniwersytetach, takich jak Uniwersytet Stanu Kalifornia czy Uniwersytet Harvarda. Za swoją twórczość został uhonorowany kilkoma doktoratami honoris causa, m.in. Universidad de Alicante. W 2015 roku biblioteka elektroniczna Instytutu Cervantesa zainaugurowała Bibliotekę Zurity, co stawia go w panteonie literatury hiszpańskojęzycznej obok takich gigantów jak Miguel de Cervantes, Luis de Góngora, Federico García Lorca czy dwoje chilijskich noblistów: Gabriela Mistral i Pablo Neruda.
Marta Eloy Cichocka – poetka i fotografka, hispanistka i frankofilka, tłumaczka i habilitowana badaczka literatury. Opublikowała dziewięć książek poetyckich w siedmiu krajach, w tym cztery zbiory wierszy i fotografii, oraz dwie książki teoretycznoliterackie o poetyce współczesnej powieści historycznej. Tłumaczona na język angielski, arabski, bengalski, białoruski, chiński, francuski, hiszpański, rosyjski i rumuński, tłumaczy z języka hiszpańskiego i francuskiego, sporadycznie z angielskiego. Wśród tłumaczonych przez nią autorów są m.in. Pedro Calderón de la Barca, Jean Baptiste Racine, Roberto Juarroz, Roland Topor, Pablo Neruda czy Raúl Zurita (na język polski) oraz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki i współczesne poetki polskie (na język hiszpański). Laureatka m.in. I nagrody w Konkursie Poetyckim im. Haliny Poświatowskiej (2004), I Międzynarodowego Stypendium Twórczego im. Antonio Machado (2016) i Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO (2021). Pomysłodawczyni i koordynatorka cyklu MANUFAKTURA POEZJI, warsztatów translatorskich w obecności autorów oraz serii polifonicznych recitali poetyckich REPUBLICA POETICA. Wykładała na uniwersytetach w Krakowie i Warszawie, Paryżu i Orleanie, Morgantown i Medellín, Bogocie i Cali.
Nagroda zostanie wręczona 29 czerwca 2026 roku, podczas Festiwalu Miłosza, na uroczystej gali w Teatrze „Bagatela” im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego.
Wyboru osób nominowanych do XIV edycji Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za najlepszą książkę poetycką wydaną w roku 2024 oraz laureatów za najlepsze tłumacznie tomu poetyckiego wydanego w latach 2024-2025 dokonała kapituła w składzie: Đurđica Čilić (Chorwacja), Paweł Mackiewicz (Polska), Anna Marchewka (Polska), Magdalena Rabizo-Birek (Polska), Mark Tardi (USA), Elżbieta Winiecka (Polska), Jurij Zawadski (Ukraina). Sekretarzynią Nagrody jest Joanna Bociąg.
***
W 2026 roku odbędzie się XIV edycja Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W poprzednich latach Nagrodę otrzymali: Krystyna Dąbrowska za tom Białe krzesła i Łukasz Jarosz za tom Pełna krew (2013), Julia Hartwig za tom Zapisane (2014), Roman Honet za tom świat był mój i Jacek Podsiadło za tom Przez sen (2015), Jakub Kornhauser za tom Drożdżownia i Uroš Zupan za tom Niespieszna żegluga (przeł. Katarina Šalamun-Biedrzycka i Miłosz Biedrzycki) (2016), Marcin Sendecki za tom W (2017), Julia Fiedorczuk za tom Psalmy i Linn Hansén za tom Przejdź do historii (przeł. Justyna Czechowska) (2018), Marta Podgórnik za tom Mordercze ballady (2019), Anna Adamowicz za tom Animalia i Genowefa Jakubowska-Fijałkowska za tom Rośliny mięsożerne (2021), Małgorzata Lebda za tom Mer de Glace i Wojciech Charchalis za przekład wierszy zawartych w tomie Heteronimy. Utwory wybrane Fernanda Pessoi (2022), Tomasz Różycki za tom Ręka pszczelarza (2023), Magdalena Bielska za tom Poradnik dla niedawno zmarłych i Maciej Topolski za przekład Autobiografii czerwonego Anne Carson (2024), Antonina Tosiek za tom Żertwy (2025).
Organizator: Fundacja Wisławy Szymborskiej
Dofinansowanie: Miasto Kraków, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Partner strategiczny: ERGO Hestia
Współfundator Nagrody: Bank BNP Paribas
Partnerzy: Krakowskie Biuro Festiwalowe, Kraków Miasto Literatury UNESCO, Miłosz Festival, Mercedes-Benz Zasada Automotive, Precision Machine Parts Poland, De Revolutionibus Books, Winnica Krokoszówka Górska
Partnerzy medialni: Gazeta Wyborcza, Książki. Magazyn do czytania, Trójka Polskie Radio, Czas Literatury, Alfabet Wojtusika
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
