Nagroda im. Wisławy Szymborskiej 2016
11 czerwca 2016 roku podczas uroczystej gali, która odbyła się w Operze Krakowskiej ogłoszono nazwiska laureatów IV edycji Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W tym roku zgodnie ze zmienionym regulaminem nagrody kapituła przyznała nagrodę w dwóch kategoriach: za tom wydany po polsku w roku 2015 (100 000 zł) oraz za tom zagraniczny, przełożony na język polski i wydany w ubiegłym roku (100 000 zł do podziału między poetę a jego tłumacza/tłumaczy).
W tym roku kapituła pod przewodnictwem Joanny Orskiej zdecydowała się przyznać nagrodę w wysokości 100 000 zł Jakubowi Kornhauserowi za tom Drożdżownia (WBPiCAK) oraz w wysokości 50 000 zł słoweńskiemu poecie Urošowi Zupanowi za tomNiespieszna żegluga(Instytut Mikołowski). 50 000 zł do podziału otrzymali także tłumacze nagrodzonego tomu na język polski: Katarina Šalamun-Biedrzycka i Miłosz Biedrzycki.
Nagrodzeni poeci otrzymali także statuetkę projektu Terenu Prywatnego – kulę z literkami i elementem z wyklejanki autorstwa Wisławy Szymborskiej.
Galę poprowadziła krakowska aktorka Anna Radwan, a uroczystość zakończył koncert Doroty Miśkiewicz i Marka Napiórkowskiego.
Jakub Kornhauser – urodzony w 1984 roku. Literaturoznawca, tłumacz, poeta. Pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek redakcji „Literatury na Świecie”. Ostatnio wydał książki Całkowita rewolucja. Status przedmiotów w poezji europejskiego surrealizmu (2015) oraz Głuchy brudnopis. Antologia manifestów awangard Europy Środkowej (2014). Autor dwóch tomów poezji: Niebezpieczny paragraf (2007) i Niejasne istnienia (2009). Jego teksty tłumaczono na kilka języków. Mieszka w Krakowie.
„Świat przedstawiony z jednej strony jest solidny i konkretny, bo przywołuje konstrukcje trwałe i wymierne: dom, katedrę, sklep, kabinę plażową, z drugiej strony – uwodzi czytelnika w sen, w marzenie, także w rzeczywistość trochę bławatną, w blasku kominka i szabasowych świec.”
Dorota Walczak-Delanois, Kapituła Nagrody im. Wisławy Szymborskiej
Uroš Zupan (ur. 1963) – słoweński poeta, eseista i tłumacz. Studiował literaturę porównawczą i socjologię kultury na Uniwersytecie w Lublanie. W 1996 r. za tom Odpiranjedelte otrzymał nagrodę Prešerena – najważniejsze słoweńskie wyróżnienie w dziedzinie kultury. Inspiruje się poezją amerykańskich beatników. Po polsku ukazały się dwa jego tomy Przygotowania do nadejścia kwietnia (Biblioteka Studium) w tłumaczeniu Katariny Šalamun-Biedrzyckiej oraz Nieśpieszna żegluga (Instytut Mikołowski) w przekładzie Katariny Šalamun-Biedrzyckiej i Miłosza Biedrzyckiego. Tłumaczył poezję Jehudy Amihaja, Billy’ego Collinsa, Pavle Goranovicia i Johna Ashbery’ego. Jego wiersze tłumaczono na język polski, niemiecki, czeski, angielski, serbski i chorwacki.
Katarina Šalamun-Biedrzycka (ur. 1942) – słowenistka, autorka książek historyczno-literackich, tłumaczka literatury słoweńskiej na polski (13 książek) i polskiej na słoweński (16 książek). Tłumaczyła m.in. twórczość Tomaža Šalamuna, Aleša Debeljaka, Gregora Strnišy, Primoža Čučnika i Milana Jesiha. Po słoweńsku w jej przekładzie ukazały się utwory m.in. Witolda Gombrowicza, Brunona Schulza, Czesława Miłosza, Stanisława Wyspiańskiego i Jana Kochanowskiego. W roku 2015 ukazał się tomik przekładów (wspólnie z Miłoszem Biedrzyckim) wierszy Uroša Zupana Niespieszna żegluga. Poprzedni wybór tego poety po polsku pt. Przygotowania do nadejścia kwietnia wydała tłumaczka w roku 2001 w Bibliotece Studium w Krakowie. Wkrótce ukaże się jej następny tom przekładów: Dvepoljskipesnici– Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Justyna Radczyńska. Katarina Šalamun-Biedrzycka jest członkinią Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i słoweńskiego PEN-Clubu. Nagrodzona w 2016 roku Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za przekład poezji Uroša Zupana.
Miłosz Biedrzycki (ur. 1967 r.) – poeta, tłumacz. Autor 12 tomów poetyckich, nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia za tom Sofostrofa i inne wiersze, do Silesiusa za tom Porumb. Tłumacz poezji Tomaža Šalamuna i Mety Kusar (z języka słoweńskiego), Ruth Padel i Jorie Graham (z języka angielskiego). Nagrodzony w 2016 roku Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za przekład poezji Uroša Zupana.
Z laudacji Joanny Orskiej, przewodniczącej Kapituły Nagrody:
„Przetłumaczony przez nich [Miłosza Biedrzyckiego i Katarinę Šalamun-Biedrzycką] tom Niespieszna żegluga, który zdecydowaliśmy się nagrodzić, zbiera przekłady z czterech ostatnich dzieł Uroša Zupana i w ten sposób uzupełnia obraz twórczości, jaki mamy po publikacji wyboru Przygotowania do nadejścia kwietnia z 2001 roku. Uroš Zupan, poeta słoweński średniego pokolenia, którego pierwsza książka, Sutry, ukazała się w 1991 roku, mógłby – podobnie jak Miłosz Biedrzycki – debiutować w kręgu polskiego „brulionu”. Podobnie jak Polska, Słowenia przeżywała wówczas swoją wielką przemianę polityczną i ustrojową, której znaczenie dawało się odczuć także w zmianie języka poetyckiego. Coś z estetyki, stylu Zupana, dla którego źródłem inspiracji byli między innymi amerykańscy beatnicy, przywodzi na myśl polskich twórców, których na słoweński tłumaczyła Šalamun-Biedrzycka – wiersze późnego Miłosza, wczesne poezje Jacka Podsiadły. Biedrzycka mówiła o Czesławie Miłoszu jako o najważniejszym polskim poecie – to jego w pierwszej kolejności zdecydowała się przybliżyć Słoweńcom. Wielka odległość dzieli wzniosłe, choć napisane w tonie osobistej refleksji pieśni Miłosza na cześć pięknego świata od pełnych gniewu na ten świat satyr Podsiadły i jego melancholijnych elegii na przemijającą młodość, które nagrodziliśmy w zeszłym roku. Uroš Zupan, przełożony na polski, przyłączyłby się do naszych poetów gdzieś „w drodze” pomiędzy tymi stylami. Swoisty punkt nawigacyjny wszyscy wymienieni znajdują w kontrkulturowych psalmach Allena Ginsberga – wierszach o długiej frazie, słynących z pasji i narracyjnego rozmachu.”
DATA GALI: 11.06.2016 r.
MIEJSCE GALI: Opera Krakowska
OPRAWA MUZYCZNA: koncert Doroty Miśkiewicz i Marka Napiorkowskiego
PROWADZENIE: Anna Radwan
LAUREAT:
- Jakub Kornhauser, Drożdżownia (WBPiCAK w Poznaniu)
NAGRODA ZA TŁUMACZENIE:
- Katarina Šalamun-Biedrzycka i Miłosz Biedrzycki za przekład tomu Niespieszna żegluga Uroša Zupana (Instytut Mikołowski)
NOMINOWANI I NOMINOWANE :
- Jakub Kornhauser, Drożdżownia (WBPiCAK w Poznaniu)
- Edward Pasewicz, Och, Mitochondria (Wydawnictwo EMG)
- Marta Podgórnik, Zawsze (Biuro Literackie)
- Joanna Roszak, Tego dnia (WBPiCAK w Poznaniu)
- Marcin Świetlicki, Delta Dietla (Wydawnictwo EMG)
KAPITUŁA:
- Andrej Chadanowicz (Białoruś)
- Bernhard Hartmann (Niemcy)
- Bill Martin (USA)
- Abel Murcia Soriano (Hiszpania)
- Joanna Orska (Polska)
- Marian Stala (Polska)
- Dorota Walczak-Delanois (Polska)
SEKRETARZYNI: Paulina Małochleb
ORGANIZATOR: Fundacja Wisławy Szymborskiej
DOFINANSOWANIE: Gmina Miejska Kraków, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacja PZU
PARTNERZY: Festiwal Miłosza, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Fundacja Miasto Literatury, Mercedes-Benz Sobiesław Zasada Automotive, Znak, Matras, Hotel Stary, Joanna Klimas
PATRONI MEDIALNI: TVN24, Trójka, Radio Kraków, Dziennik Polski, Polonistyka, culture.pl, Xiegarnia.pl
Laureat otrzymał 100 tys. złotych oraz statuetkę.
Nagroda za najlepsze tłumaczenie: 50 tys. złotych dla poety i 50 tys. złotych do podziału dla tłumacza i tłumaczki.
