Nominowani2018-05-23T10:23:18+00:00
Laureatka: Linn Hansén
Wojciech Bonowicz
Julia Fiedorczuk
Natalia Malek
Marta Podgórnik
Ilona Witkowska

Linn Hansén

urodzona w 1983, szwedzka poetka i redaktorka czasopisma kulturalno-filozoficznego „Glänta“. Zadebiutowała 10 lat temu tomikiem Ta I trä, za który była nagradzana. Jest jedną z organizatorek festiwalu poezji w Goteborgu. Była członkinią kolektywu literackiego Sharks.

Za przetłumaczenie tomu na język polski nagrodzona została Justyna Czechowska.

Justyna Czechowska – urodzona w 1979 r. w Lublinie, literaturoznawczyni, tłumaczka literatury szwedzkiej i norweskiej, animatorka kultury. Studiowała kulturoznawstwo, literaturoznawstwo oraz slawistykę na uniwersytetach w Göteborgu, Sztokholmie oraz Uppsali. Współzałożycielka, członkini zarządu, od 2017 r. prezeska Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, współtwórczyni Gdańskich Spotkań Tłumaczy Literatury.

Tomasz Bąk

O tomie Przejdź do historii

„Książka Linn Hansén jest niewątpliwie efektowna i wyrazista, także ze względu na temat zasygnalizowany w tytule Przejdź do historii. Ta wyrazistość jest w pewnym sensie zaskakująca, dziwna. Właściwie książka zbudowana jest, jeśli tak można powiedzieć, z gotowych elementów, a mianowicie z pytań, które mogłyby się pojawić na przykład w teście egzaminacyjnym do jakiejkolwiek szkoły oraz z instrukcji, poleceń, stwierdzeń,  które z kolei mogłyby się znaleźć w podręczniku albo artykule publicystycznym.” 

Marian Stala, juror Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Przejdź do historii to dość rzadko spotykany wypadek na polskim rynku wydawniczym, na którym ukazuje się wyjątkowo mało przekładów poetyckich – w przeciwieństwie do przekładów prozatorskich. Większość polskich tłumaczeń stanowią książki poetów starszych, z których twórczości można dokonać wyciągu, książka poetycka ma zatem charakter antologii, wyboru najlepszych utworów, zbioru wierszy. Tutaj zaś nagrodzono poetkę za jej debiut, za integralną książkę poetycką, stanowiącą bardzo zwarty tom, doskonale, konsekwentnie, spójnie skomponowany. Był to zatem tom dla wydawcy ryzykowny, zysk i rozgłos – mocno niepewne.”

 Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Oto nadchodzi.
Historia.
Najpierw było żelazko potem koszule.
Już kilka stuleci temu ludzie mieli zbyt wiele do powiedzenia.

We wszystkim jest przygoda mówi byle kto i to się zgadza. Oddać się czemuś co na dłuższą metę może się opłacać. Najpierw były kalosze potem deszczowa pogoda.

Łatwo popaść w niepamięć i obojętność.
Trudno tłumaczyć z arabskiego jeśli nie zna się arabskiego. Nieśmiertelność kusi.
Często niejasne jest co następuje po czym.

Tomasz Bąk

Wojciech Bonowicz

urodzony w 1967 roku w Oświęcimiu. Poeta, dziennikarz, stały felietonista „Tygodnika Powszechnego” i miesięcznika „Znak”. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Debiutował tomem Wybór większości. Autor kilku zbiorów wierszy, kilku książek-wywiadów, biografii Józefa Tischnera, a także książek dla dzieci. W 2007 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia za tom Pełne morze, a w 2014 roku był nominowany do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom Echa. Jako poeta występował z zespołami rockowymi, m.in. Fisz Emade Tworzywo. W tym roku do Nagrody im. W. Szymborskiej nominowany jest jego najnowszy tom Druga ręka.

OPOWIADANIE

Jeżeli sypiasz sam dobrze żeby ściany

nie były zbyt grube.

Nawet gdy ludzie cię nie znają

odwiedzają cię przynajmniej ich głosy.

W salonie fryzjerskim

zasnąłem na fotelu.

Facet z brzytwą musiał delikatnie

przestawić mi głowę.

Dobrze wspominam miasta

w których ludzie darli się na siebie w nocy.

Miasta pogrążone w ciszy

przerażały mnie.

Nie jestem odważny

ani zachłanny.

Latem lubię obserwować czekających na pociąg

a zimą śnieg przed domem.

O tomie Druga ręka

„Poetyka Bonowicza polega na tym, że z większego nieokreślonego fragmentu wydziela część. Dlaczego akurat tę część, wie tylko sam poeta. Jako czytelnicy zostajemy przed tekstem sami i musimy szukać odpowiedzi. ”

Abel Murcia Soriano, juror Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„Dla Wojciecha Bonowicza punktem wyjścia są krótkie sytuacje, opis tego, co dzieje się na mieście – deszcz, chodniki, pejzaż za oknem, plaża. Za każdym razem jednak stanowią one tylko punkt wyjścia, rodzaj odbicia do zupełnie innej refleksji, do opowiadania o lęku, samotności, zwątpieniu, śmierci.”

Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„To, co mnie najbardziej przekonuje, to rodzaj takiego szczerego odkrycia siebie. Nie wszyscy poeci potrafią pokazać siebie, nie wszyscy potrafią pokazać co wzrusza, co boli, co sprawia, że czujemy się przez jakiś moment unoszeni wzruszeniem, zachwytem.”

Dorota Walczak-Delanois, jurorka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„W tym tomie interesuje mnie i imponuje mi rytm i styl codzienności, który przynosi subtelną ironię ”

Dorota Walczak-Delanois, jurorka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Julia Fiedorczuk

urodzona w 1975 r. w Warszawie, poetka, pisarka, krytyczka literacka, tłumaczka. Debiutowała w roku 2000 tomem poetyckim Listopad nad Narwią, za który otrzymała nagrodę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. Autorka kilku zbiorów wierszy: Bio (2004), Planeta rzeczy zagubionych (2006), Tlen (2009) i tuż-tuż (2012), a także zbioru opowiadań Poranek Marii (2010) oraz powieści Biała Ofelia (2012). W 2016 r. była nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” za powieść Nieważkość. Jej utwory zostały przełożone na kilkanaście języków. Jest adiunktem w Zakładzie Literatury Amerykańskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz członkinią stowarzyszenia Association for the Study of Literature and Environment. Mieszka w Warszawie. Fiedorczuk za tom Psalmy była nominowana do tegorocznej edycji Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius”.

Tomasz Bąk

O tomie Psalmy

Jako projekt, jest to imponująca książka. Robi wrażenie, że jest całym poematem, ale każdy wiersz funkcjonuje także osobno.”

William Martin, juror Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„Julia Fiedorczuk wybiera psalm świecki, do tego opowiada często o doświadczaniu przyrody, o przeżyciach kobiecych, z daleka zatem od tradycji biblijnej. Z tekstu religijnego zapożycza jednak pewną melodyczność, inkantację.”

Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Psalmy upominają się o wykluczonych ludzi, ale też o rośliny, zwierzęta i krajobrazy. Wykonują pracę żałoby dla tych, którzy zginęli w ostatnich wydarzeniach pełzającej globalnej wojny, ale też dla bezpowrotnie straconych gatunków i ekosystemów. Podobnie jak Psalmy Dawida, są to wiersze pisane czasem z dna otchłani, w sytuacji, która niejednokrotnie wydaje się beznadziejna, a mimo to są to wiersze celebrujące życie we wszystkich jego przejawach i pełne wdzięczności.”

Jacek Gutorow

„Nowostworzona przez Fiedorczuk poetyka skupia się na szukaniu nowego sposobu wyrażania świata, w którym żyje autorka. Specjalna troska należy się dziecku, kobiecie, mężczyźnie, roślinie, wodzie. Planecie.”

Dorota Walczak-Delanoi, jurorka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

PSALM VI

sekundy osypują się jak konfetti słońce

zjeżdża po szybach na śnieg kiedy tracę

kontury wzrok kości i dom
(mój warszawski z betonu)

wydziela dźwięki

podobne do płaczu: dniu
który wypadłeś mi z rąk
który się wyślizgnąłeś spod stóp prosto w czarne

błoto pomiędzy gwiazdami rozkarm
swoje szczątki między moje
matki rozczęstuj się
między dzieci moje
i nie –

Tomasz Bąk

Natalia Malek

urodzona w 1988 roku. Poetka, kuratorka wydarzeń literackich. Autorka trzech książek poetyckich: Pracowite popołudnia (2010), Szaber, z ilustracjami Joanny Grochockiej (2014), oraz Kord, z fotografiami Anny Grzelewskiej (2017). Laureatka Nagrody im. Adama Włodka. Za Szaber nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia, za Kord – do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrody Literackiej Gdynia 2018. Wiersze i teksty o sztuce publikowała w ogólnopolskiej i zagranicznej prasie kulturalnej. Od siedmiu lat współtworzy cykl feminariów pt. „Wspólny Pokój” w Staromiejskim Domu Kultury w Warszawie, prowadzi spotkania na temat literatury krajów anglosaskich oraz związków literatury i sztuk wizualnych. Mieszka w Warszawie.

Kord

Studiowały włókno:

zarówno Tulsie ze zgoloną głową, piękną czaszką,

jak i Arabka (ksywa Arabka), która umiała cieszyć się z niczego,

oraz P. – niedawno wydało mu się, że to jego John Cale zachęca do ucieczki od żony,

osobiste słowa.

I prawie kląskał w dłonie, i ściągały się mięśnie w jego udach,

lecz ucichła radość, gdy się zanurzył

w srebrnej misce

Chicago, tam co rusz – jakieś bernikle, larwy, niepotrzebne buszle.

O tomie KORD

Natalia Malek zamiast poezji opisowej sięga po serię zgrzytów, zestawia zupełnie różne języki, urywa wszystkie zawiązki scen, operuje nadmiarem skojarzeń, który zaciemnia zrozumienie. Nie interesuje jej w ogóle przynależność ideologiczna, porządek emocji, wybiera za każdym razem obcość, dystans, chłód, osobność. ”

Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„W tomie Kord poetka dokonuje przemyślnych esencjalizacji czy też kumulacji językowej energii. Dostajemy niby ledwie zarys anegdoty albo kulejący poetycki aforyzm, ale tak to brzmi, tak znakomicie pracuje w uchu, tak kokietuje zmysł ciekawości i rytmicznie pręży się na międzywersowych przerzutniach – że wystarczy, że lepiej być nie może.”

Maciej Woźniak, „Dwutygodnik”

Malek wypracowała w Kordzie własną strategię goszczenia czytelnika w wierszu, własną wizję doraźnych podmiotów, ich przygodnych działań, które nigdy nie ograniczają się tylko do przestrzeni tekstu, zawsze wymagają jakby geometrycznego przedłużenia, pociągnięcia kreski, aż do punktu przecięcia, gdzie spotykają się słowa, etymologie, konflikty, wybory.”

Jakub Skurtys, „Mały Format”

Marta Podgórnik

urodzona w 1979 roku. Poetka, krytyczka literacka, redaktorka, tłumaczka. Autorka licznych tomów poetyckich: m.in. Próby negocjacji (Nagroda im. Jacka Bierezina), Paradiso (nominacja do Paszportu Polityki), Rezydencja surykatek (Nagroda Literacka Gdynia). Zawsze (nominacja do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej oraz do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius). W tym roku za Zimną książkę nominowana do Nagrody Silesius oraz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Związana z Wydawnictwem Biuro Literackie, w którym odpowiada m.in. za dział debiutów.

Tomasz Bąk

O tomie Zimna książka

Nowy tom wierszy Marty Podgórnik to szczególny rejestr pragnień, tęsknot i traum, w którym prym wiedzie rym, a słowa i takt zawierają pakt. Trochę liryki, trochę intelektualnych szarad, przede wszystkim jednak – święto wprawionego w ruch języka.”

Marcin Orliński, „Przekrój”

„Zimna ksiażka nie jest zimną książką, chyba że myślimy o takim rodzaju zimna, który staje się zimnym okładem, ale może być też termometrem. Ten zimny okład jest rodzajem opatrunku.”

Dorota Walczak-Delanois, jurorka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„Marta Podgórnik, kontynuująca tutaj znaną nam już poetykę, wybiera postać martwej kochanki, formułującej swoją skargę. Kapituła wielokrotnie podkreślała ironiczność tytułu jej książki, która jest jednocześnie gorąca i zimna. Gorąca, bo opowiada o silnych, skrajnych emocjach, zimna – bo uchwycona w mocną strukturę formalną, porządkującą uczucia.”

Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Czternaście minut

Tyle powstaje ten wiersz. Powinien być Twoim wierszem,

Moje są zbyt słabe, by móc dorównać doświadczeniu,

Zmierzyć się formalnie z tak szumnie zwanym życiem

I wrócić z mordką zwieszoną na kampus.

Sześćdziesiąt siedem godzin, tyle leżałam pokornie

W farmakologicznej śpiączce, dla własnego dobra,

Ale dobra nie było, było tylko cicho, bo cicho znaczy dobrze.

Dwanaście sekund hamował ten pojazd. Na balustradach mostu

Rozpryski, zaledwie. A więc jednak hamował? Nie

Zdążę z tym wierszem. Winien być Twój po stokroć,

Kiedy panorama z dawno wytartych klisz zawłaszcza

Przestrzeń. Mogłabym Cię okłamać. Wtedy, teraz,

Jeszcze?

Tomasz Bąk

Ilona Witkowska

urodzona w 1987 roku, poetka; autorka książek „splendida realta” (wydanej przez WBPiCAK w 2012, wyróżnionej Wrocławską Nagrodą Poetycką Silesius 2013 w kategorii debiut roku) i „Lucyfer zwycięża” (wydanej przez Korporację Ha!art w 2017, nominowanej do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, Nagrody – Stypendium im. Stanisława Barańczaka oraz Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius w kategorii książka roku); laureatka kulturalnej nagrody Gazety Wyborczej WARTO 2018 w kategorii literatura; ukończyła studia kulturoznawcze na Uniwersytecie Wrocławskim; mieszka w Sokołowsku.

świnie

o mój panie Jezu nabity na patyk –

owocu okrutnych, lecz dziecinnych zabaw,

my się teraz tutaj bawimy inaczej

O tomie Lucyfer zwycięża

„Ilona Witkowska wie, co pisze, a to wcale nieczęste. Jej wiersze są jak dobrze wymierzone pociski melancholijnego gniewu. Warto uważnie śledzić ich lot.”

Marcin Sendecki

„Ilona Witkowska ucieka od opisu, zderza naiwność z okrucieństwem – zawsze pochodzącym wyłącznie od człowieka. Nie ma u niej bezpiecznej pozycji, która pozwoliłaby zająć jakieś bezpieczne miejsce, nie ma tu obojętnej frazy.”

Paulina Małochleb, sekretarz Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

„Drugi tomik Witkowskiej, „Lucyfer zwycięża”, nie jest (…) łatwy do analizy i interpretacji, ale bardzo ciekawy i inspirujący. Stawia podstawowe pytania dotyczące statusu jednostki w świecie i obecności zła. Nie daje gotowych rozwiązań, ale wybija ze strefy komfortu, zmusza do refleksji.”

Ilona Nawrot, „Salon Literacki”